Implementacja dochodu obywatelskiego w Niemczech. Regulacje, rezultaty i reforma

W opracowaniu podjęto próbę analizy niemieckich regulacji dotyczących dochodu obywatelskiego, rezultatów jego stosowania i reformy tego świadczenia. IV reforma Hartza na rynku pracy w Niemczech z 2005 r., ograniczająca świadczenia socjalne dla osób długotrwale bezrobotnych, spotkała się krytyką społeczeństwa. Dlatego koalicja rządowa SPD-Zieloni-FDP zaproponowała reformę systemu zabezpieczenia społecznego i wprowadziła w 2023 r. dochód obywatelski (Bürgergeld). Reforma ta miała na celu zmniejszenie ograniczeń w dostępie do świadczeń dla osób w potrzebie. Doprowadziła ona do wzrostu wydatków na ten cel o 23% i nie przyczyniła się do lepszej integracji bezrobotnych z rynkiem pracy. Koalicyjny rząd kanclerza Friedricha Merza postanowił, że zasiłek obywatelski zostanie zastąpiony 1 lipca 2026 r. przez świadczenie o nazwie zabezpieczenie podstawowe dla poszukujących pracy (Grundsicherung für Arbeitsuchende). Reforma dochodu obywatelskiego ma przyczynić się do większej aktywizacji zawodowej bezrobotnych korzystających z tego świadczenia i zmniejszenia nadużyć związanych z jego otrzymywaniem. W artykule sformułowano tezę, że wprowadzenie dochodu obywatelskiego i jego reforma nie są radykalną zmianą kursu niemieckiej polityki państwa opiekuńczego, a wprowadzane zmiany zmierzają w kierunku zachęcenia większej liczby bezrobotnych do podejmowania stałego zatrudnienia. Aby osiągnąć założone cele i rozwiązać problem badawczy zastosowano metodę opisową i analizę regulacji  prawnych oraz danych statystycznych.