Informacje dla autorów

Z satysfakcją informujemy, że zgodnie z komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z 1 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, wartość przypisana publikacjom w wydawanym przez Instytut Zachodni kwartalniku „Przegląd Zachodni” wynosi 70 punktów.

Tematyka „Przeglądu Zachodniego” w 2026 r.

Informacje dla autorów

• Zasady przygotowania pracy
• Przypisy i bibliografia
• Procedura recenzowania
• Zasady komunikacji
• Rzetelność w publikowaniu wyników badań oraz zapobieganie jej naruszeniom

Redakcja wydawanego przez Instytut Zachodni kwartalnika „Przegląd Zachodni” zaprasza do składania artykułów, materiałów, przeglądów i komentarzy oraz recenzji przeznaczonych do publikacji w 2026 r., a także prosi o przekazywanie sugestii i propozycji dotyczących problematyki kolejnych edycji oraz informacji o planowanych tekstach.

„Przegląd Zachodni” nr 1/2026

Dyplomacja – między profesjonalizmem a spektaklem celebrytów

Jeszcze do niedawna dyplomacja postrzegana była jako swoista gra toczona w zaciszu gabinetów czy podczas wielostronnych konferencji przywódców państw, w czasie których kluczowe znaczenie miały dyskrecja, doświadczenie i profesjonalizm. Współcześnie procesy dyplomatyczne coraz częściej odbywają się w świetle jupiterów, na oczach opinii publicznej i mediów, co sprzyja uproszczeniom oraz podporządkowaniu działań logice spektaklu politycznego, którego aktorami są nowe partie i ruchy polityczne, ale również tzw. „disruptors”, czyli np. nowe technologie (w tym AI), media cyfrowe, organizacje pozarządowe, biznes i grupy lobbingowe, tzw. big tech i miliarderzy, a nawet organizacje terrorystyczne. W konsekwencji profesjonalizm i długofalowa refleksja ustępują miejsca presji chwili oraz potrzebom wizerunkowym. Co więcej, tradycyjne narzędzia i metody politycznych negocjacji okazują się coraz częściej niewystarczające wobec globalizacji, rosnącej roli podmiotów pozapaństwowych, błyskawicznego przepływu informacji czy eskalacji konfliktów.

Badanie przyczyn i przejawów kryzysu współczesnej polityki i dyplomacji pozwoli przybliżyć obraz swoistej „polityki zagranicznej 2.0”, stojącej wobec nowych wyzwań ładu międzynarodowego. Chcemy zastanowić się nad pytaniem o przyszłość sztuki prowadzenia negocjacji i relacji między państwami w celu osiągnięcia celów narodowych, utrzymania pokoju, rozwiązywania konfliktów oraz budowania współpracy w epoce polityki jako spektaklu, w którym coraz większe znaczenie mają emocje i wizerunek, a w coraz mniejszym stopniu liczy się dyskrecja i profesjonalizm.

Termin składania materiałów: koniec grudnia 2025 r.

„Przegląd Zachodni” nr 2/2026

Bezpieczeństwo - odporność - konkurencyjność. Niemcy i Unia Europejska wobec globalnej rywalizacji mocarstw

Światowa rywalizacja mocarstw oraz presja rosyjskiego zagrożenia i trwającej wojny dotykają zarówno Unię Europejską, jak i same Niemcy – od lat określane mianem motoru integracji europejskiej. Ambitne plany Zeitenwende z trudem urzeczywistniają się wśród geopolitycznych zawirowań oraz kreowanych przez wojnę potrzeb i dylematów, a polityczna ofensywa populizmu nie ułatwia komunikowania i wyjaśniania koniecznych zmian. Ekonomiczna konkurencyjność, odporność na systemowe, ale i intencjonalne zagrożenia oraz respektowanie demokratycznych zasad to łańcuch coraz silniejszych zależności, którym niełatwo sprostać pojedynczym państwom, jak i całej UE. Już nie tylko rywalizacja USA-Chiny, ale aspiracje globalnego Południa czy alternatywne strategie budowania potęgi (np. Indie) rewidują efektywność dotychczasowych schematów gospodarczych. Świat mówi „sprawdzam!” – jaka będzie odpowiedź UE oraz Niemiec?

Termin składania materiałów: koniec lutego 2026 r.

„Przegląd Zachodni” nr 3/2026

Współczesne badania Ziem Zachodnich i Północnych. Poszukiwanie tożsamości czy normalność?

Od początku istnienia Instytutu Zachodniego do kluczowych obszarów jego badań należały dzieje, społeczeństwo i przeobrażenia ziem przyłączonych do Polski po II wojnie światowej. 35 lat po upadku systemu, w którym Ziemie Odzyskane stanowiły istotny element legitymizacji władzy, pojawia się dylemat, czy nazywane tak tereny wciąż mogą stanowić odrębne zagadnienie badawcze? Trwająca dyskusja nad badaniami regionalnymi prowokuje pytania o samo pojęcie regionu. Czy istnieją podstawy i kryteria pozwalające nadal regiony określane mianem „odzyskanych” traktować inaczej niż resztę Polski? Czy współcześni naukowcy, uważający Ziemie Zachodnie i Północne za zagadnienie badawcze, podtrzymują ich specjalny status? A może właśnie tendencja do regionalizacji tych terenów jest próbą normalizacji prowadzonych tam badań? Kolejną okazją do stawiana tego typu pytań okazała się 80. rocznica przyłączenia do Polski, obchodzona w wymiarze głównie regionalnym i lokalnym w 2025 r.

Termin składania materiałów: koniec maja 2026 r.

„Przegląd Zachodni” nr 4/2026

Wartości – jak je rozumieć, jak realizować?

Zagadnienie wartości nurtuje socjologów, politologów, historyków i filozofów; jest to pojęcie bardzo istotne dla współczesnej kultury i cywilizacji. Wartości pomagają nam w porządkowaniu świata, są motorem i uzasadnieniem działań. Różni uczestnicy życia społecznego i politycznego powołują się na wartości polskie, europejskie, chrześcijańskie, zachodnie i inne. Bardzo często jednak źródłem nieporozumień są definicje tego, co oznacza dana wartość w konkretnej sytuacji, różnice między wartościami deklarowanymi a realizowanymi, instrumentalizacja wartości, a także konflikty między nimi. Problem ten jest widoczny w różnych skalach i obszarach, np. w dyskursach antyimigracyjnych, które powołując się na obronę polskich i chrześcijańskich wartości, bywają dalekie od staropolskiego  „gość w dom...” czy chrześcijańskiej Caritas. Obecne doświadczenia Europy wymagają powrotu do pytań o wartości, sposoby ich hierarchizowania i rozumienia, poszukiwanie tego, co specyficzne dla Starego Kontynentu. Szczególne w tym miejsce dla doświadczeń polsko-niemieckiego sąsiedztwa naznaczonego wojną oraz niełatwą drogą do porozumienia i współpracy, które przekonuje także, jak długofalowe następstwa ciążą na uczestnikach obecnie toczących się wojen.

Warto wrócić do wydarzeń, które materializowały konkretne wartości (nierzadko wypierane czy kontestowane), a ich efekty dostrzegane były w dłuższej perspektywie, np. jak ma to miejsce wobec listu polskich biskupów do biskupów niemieckich z 1965 r. Sprawa wartości to także zagadnienie dziedzictwa materialnego i niematerialnego, dyskusje wokół konkretnych ruchów społecznych i postaci, a także różnych ich ocen.

Termin składania materiałów: koniec sierpnia 2026 r.

Z satysfakcją informujemy, że zgodnie z komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z 1 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, wartość przypisana publikacjom w wydawanym przez Instytut Zachodni kwartalniku „Przegląd Zachodni” wynosi 70 punktów.

Informacje dla autorów 

Zasady przygotowania pracy

1. W kwartalniku publikowane są artykuły naukowe oraz materiały (np. przeglądy, raporty, recenzje, omówienia, sprawozdania) dotyczące szeroko rozumianych relacji polsko-niemieckich, historii Niemiec, problemów Niemiec współczesnych, a także integracji europejskiej, przeobrażeń w Europie, w tym w Polsce, tematyki regionalnej i lokalnej (ze szczególnym uwzględnieniem Wielkopolski i Poznania) oraz wybranych problemów globalnych.
2. Czasopismo ma charakter interdyscyplinarny, poszczególne numery mają wstępnie zarysowaną tematykę, nabór materiałów prowadzony jest w sposób ciągły.
3. Autor dostarcza redakcji wersję elektroniczną tekstu.
4. Złożone prace podlegają recenzji.
5. Autor publikowanej pracy zobowiązany jest przenieść swoje prawa autorskie na wydawcę i podpisać oświadczenie.
6. Redakcja zastrzega sobie prawo dokonywania poprawek i skrótów, a także proponowania zmian i uzupełnień merytorycznych uzgodnionych z autorem.
7. Na całość pracy, poza tekstem głównym z przypisami, składają się:
8. słowa kluczowe (keywords) w języku polskim i angielskim (5–6 haseł),
9. tytuł artykułu w języku polskim, angielskim oraz niemieckim,

Streszczenie artykułu w języku polskim i angielskim (Summary), o objętości do 0,5 strony tekstu. Streszczenia w języku angielskim poddajemy weryfikacji językowej. Streszczenie powinno określać:

1. cel artykułu,
2. sprecyzowany problem badawczy,
   
   - klarownie wyodrębnione hipotezy,
   
   
3. zastosowane metody badawcze,
4. wnioski/podsumowanie.
5. bibliografia (w porządku alfabetycznym, rozpoczynając od nazwiska autora/redaktora)
6. tytuł naukowy, nazwę ośrodka afiliującego autora, numer ORCID, adres poczty e-mail
7. Wymogi edytorskie:
   
   - edytor tekstu: Word, czcionka: Times New Roman, wielkość czcionki 12, wielkość czcionki w      przypisach 10, odstępy między wierszami 1,5
   - marginesy: górny i dolny 25 mm, lewy 25 mm, prawy 25 mm
   - formatowanie tekstu ograniczone do minimum: wcięcia akapitowe, środkowanie
   - zastosowanie cudzysłowu: „tytuły czasopism”
   - cytaty w cudzysłowie (nie kursywą).
   
   
8. Wykresy, tabele czy schematy powinny być przygotowane w odcieniach szarości. Należy podać ich źródło lub informację, że stanowią opracowanie własne.
9. Sugerowana objętość tekstów do działu artykułów to ok. 1 arkusz wydawniczy.

Przypisy i bibliografia

Od nr 1/2020 obowiązującym stylem przypisów w „Przeglądzie Zachodnim” jest styl harwardzki.

1. Umieszczane w treści przypisy w nawiasach półokrągłych powinny zawierać nazwisko autora lub skrót tytułu prac zbiorowych, datę wydania oraz numer strony, np. (Wojciechowski 2009: 128), (Współczesne tendencje 1997: 342).
2. Odesłanie do kilku prac tego samego autora wydanych w tym samym roku powinno zawierać rozróżnienie w postaci daty z małą literą, np. (Wojciechowski 2011a: 67) i (Wojciechowski 2011b: 254).
3. W przypadku odniesienia do kilku publikacji w pierwszej kolejności stosuje się kolejność alfabetyczną, a następnie chronologiczną, np. (Alberski 1989: 45; Batecki 2002: 45; Batecki 1999: 218).
4. Kilkukrotne odwołanie do tej samej publikacji, nierozdzielone innymi odwołaniami, należy oznaczyć słowem „tamże” z przywołaniem tylko numerów stron.
5. Pracę wieloautorską należy oznaczyć nazwiskami trzech pierwszych autorów z uzupełnieniem „i in.” (i inni), np. (Kasecki, Laskowska, Sadzik i in., 2016: 342).
6. Przypisy dolne, stanowiące uzupełnienie tekstu czy dygresję, należy numerować w tekście indeksem górnym.
7. Integralną częścią przypisu w tekście jest bibliografia przygotowana w następujący sposób:

Mazur Z. (2002), Antenaci. O politycznym rodowodzie Instytutu Zachodniego, Poznań

W przypadku prac zbiorowych:

Budnikowski T. (red.), (2011), Gospodarka niemiecka 20 lat po zjednoczeniu, Poznań

Artykuł w pracy zbiorowej lub czasopiśmie:

Misala J. (2011), Rozwój wymiany zagranicznej i międzynarodowej konkurencyjności gospodarki Niemiec, Budnikowski T., (red.), Gospodarka niemiecka 20 lat po zjednoczeniu, Poznań 2011

Kosman M. (2011), Polska granica zachodnia. Siedem dekad badań Gerarda Labudy, „Przegląd Zachodni” nr 2: 137-155

Źródła elektroniczne:

Kalka P. (2008), Czy Polska przystąpi w 2011 r. do unii walutowo-gospodarczej?, "Biuletyn Instytutu Zachodniego" nr 4/2008 https://www.iz.poznan.pl/plik,pobierz,723,6e0fa0a20c423a474ba48bd1d64764ce/61-Biuletyn%20IZ%20nr%204.%20Euro%20w%20Polsce%20w%202011r.1.pdf (dostęp 23 sierpnia 2019 r.)

8. Wskazując w bibliografii artykuły naukowe należy podać, w miarę możliwości, ich numer DOI.

Procedura recenzowania

1. Przyjętym rozwiązaniem jest model, w którym autor(zy) i recenzenci nie znają swoich tożsamości (tzw. double-blind review proces).
2. Do oceny artykułów składanych do „Przeglądu  Zachodniego” powołuje się co najmniej dwóch recenzentów zewnętrznych, wolnych od konfliktu interesów; za konflikt interesów uznaje się zachodzące między recenzentem a autorem: bezpośrednie relacje osobiste (pokrewieństwo, związki prawne, konflikt), relacje podległości zawodowej, bezpośrednią współpracę naukową w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających przygotowanie recenzji.
3. Recenzja ma formę pisemną i kończy się jednoznacznym wnioskiem co do dopuszczenia artykułu do publikacji, dopuszczenia do publikacji po naniesieniu niezbędnych modyfikacji lub jego odrzuceniu. Pobierz arkusz recenzyjny .
4. Recenzenci zobowiązani są do traktowania tekstu powierzonego do oceny jako materiału poufnego. Zawarte w nim dane i twierdzenia nie mogą być wykorzystywane przez recenzenta we własnych badaniach do czasu publikacji artykułu.
5. Podstawowym obowiązkiem recenzenta jest obiektywna ocena tekstu. Krytyka czyniona ze względów osobistych jest niewłaściwa. Wszelkie komentarze, oceny i sugestie powinny być wskazane w sposób jasny i wsparte argumentami.
6. Recenzja powinna uwzględniać takie kryteria, jak: naukowy, oryginalny charakter tekstu; zgodność z profilem tematycznym czasopisma; sposób realizacji celów naukowych i jasna prezentacja problemu badawczego; właściwe wykorzystanie literatury przedmiotu; należyte uzasadnienie twierdzeń i wniosków.
7. Recenzent informuje Kolegium redakcyjne o podejrzeniu dokonania plagiatu lub tzw. autoplagiatu przez osobę zgłaszającą tekst do publikacji, wskazując fragment/fragmenty tekstu budzące wątpliwości.
8. Raz w roku czasopismo podaje do publicznej wiadomości, poprzez ogłoszenie na swojej stronie internetowej, listę współpracujących recenzentów.

Zasady komunikacji

1. Komunikacja redakcji z autorami i recenzentami odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej, telefonicznie, a także pocztą tradycyjną.
2. Informacja o tematyce i harmonogramie publikacji kolejnych wydań czasopisma w roku kalendarzowym jest publikowana na stronie internetowej wydawcy w czwartym kwartale roku poprzedzającego.
3. Materiały do publikacji przyjmowane są w formie plików elektronicznych w formacie Word. Redakcja potwierdza otrzymanie materiałów.
4. Po wstępnym zaopiniowaniu przez Kolegium Redakcyjne materiały są kierowane do recenzentów zewnętrznych, a po uzyskaniu ich ocen redakcja przekazuje autorowi informację o skierowaniu materiału do publikacji w przedstawionej wersji, konieczności modyfikacji tekstu z wykorzystaniem uwag Kolegium Redakcyjnego oraz recenzentów lub jego odrzuceniu.
5. Nie przewiduje się odpowiedzi autora na recenzję – redakcja nie pośredniczy w komunikacji autora z recenzentem przed opublikowaniem materiału.
6. Termin publikacji pozytywnie zaopiniowanego i dopuszczonego do druku materiału jest uzależniony od zbieżności jego tematyki z problematyką poszczególnych wydań czasopisma nakreśloną w planie na rok kalendarzowy. Decyzja o publikacji oraz umiejscowieniu pracy w konkretnym numerze pisma należy do kompetencji redakcji.
7. Autor otrzymuje materiał do korekty autorskiej. Termin na jej wykonanie wynosi 10 dni. W przypadku przekroczenia tego terminu redakcja zastrzega sobie prawo opublikowania tekstu z pominięciem korekty autorskiej.

Rzetelność w publikowaniu wyników badań oraz zapobieganie jej naruszeniom

Rzetelność w nauce jest jej jakościowym fundamentem. Czytelnicy muszą mieć pewność, iż autorzy publikacji w sposób przejrzysty, rzetelny i uczciwy prezentują rezultaty swojej pracy, wykorzystując dostępną, najnowszą literaturę przedmiotu oraz legalnie pozyskane dane. Dowodem etycznej postawy pracownika naukowego oraz najwyższych standardów redakcyjnych powinna być jawność informacji o podmiotach przyczyniających się do powstania publikacji (wkład merytoryczny, rzeczowy, finansowy etc.), co jest przejawem nie tylko dobrych obyczajów, ale także społecznej odpowiedzialności.

Aby przeciwdziałać przypadkom braku rzetelności, a także ghostwriting (nieujawnienie autora lub osoby, która wniosła istotny wkład w powstanie publikacji) i guest authorship (honorary authorship, wkład autora jest znikomy lub w ogóle nie miał miejsca, a pomimo tego jest on wskazany jako współautor dzieła) redakcja ”Przeglądu Zachodniego” stosuje następujące rozwiązania:

1. Redakcja wymaga od autorów publikacji wskazania wkładu poszczególnych autorów w powstanie publikacji (z podaniem ich afiliacji oraz kontrybucji, tj. informacji kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystywanych przy przygotowaniu publikacji), przy czym główną odpowiedzialność ponosi autor zgłaszający manuskrypt.
2. Autor materiału zakwalifikowanego do publikacji składa pisemne oświadczenie dotyczące praw autorskich, oryginalnego i wolnego od wad prawnych charakteru dzieła oraz nienaruszania praw osób trzecich. W przypadku publikacji wieloautorskiej oświadczenie składa każdy z autorów.
3. Wykryte przypadki plagiatu, autoplagiatu, ghostwriting i guest authorship są przejawem nierzetelności naukowej, a wszelkie wykryte przypadki będą demaskowane, włącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów (instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia wydawców naukowych itp.).
4. Zgłaszanie tego samego tekstu do publikacji w kilku miejscach, fałszowanie i manipulowanie wynikami badań, nieprawdziwe twierdzenia, brak przypisów opatrujących przywoływane twierdzenia i dane oraz cytaty jest nieetyczne i nie jest akceptowane.
5. Redakcja powinna uzyskać informację o źródłach finansowania publikacji, wkładzie instytucji naukowo-badawczych, stowarzyszeń i innych podmiotów.

Zgodnie z komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z 1 grudnia 2021 r., „Przegląd Zachodni” znajduje się w wykazie czasopism naukowych, a przypisana mu wartość wynosi 70 punktów.