Islamofobia w Hiszpanii. Współczesne przejawy na tle retroaktywnych archetypów

W ostatnich latach w Hiszpanii zaznaczyła się rosnąca liczba przejawów postaw islamofobicznych, obejmujących zarówno przykłady agresji werbalnej, jak i incydenty nacechowane przemocą wobec muzułmanów. Artykuł analizuje uwarunkowania takich postaw i przedstawia ich charakter, odnosząc się do poszczególnych wymiarów rozumienia islamofobii. Uwzględnia zarazem narrację prowadzoną przez hiszpańską radykalną prawicę (partię Vox) o wydźwięku antyimigranckim, a zwłaszcza frazeologię skierowaną przeciwko wyznawcom islamu. Artykuł podejmuje również refleksję nad znaczeniem oceny przeszłości historycznej (wielowiekowej obecności islamu na Półwyspie Iberyjskim i procesu Rekonkwisty) dla krystalizacji współczesnych postaw islamofobicznych. Ilustracją niejednoznaczności pamięci historycznej jest święto La Toma w Granadzie, które nierzadko na przestrzeni lat stanowiło przykład „bitwy o pamięć historyczną”.

W tekście posłużono się metodą analizy dokumentów i raportów, a także elementami metody analizy dyskursu. Głównym wnioskiem jest stwierdzanie występowania we współczesnej Hiszpanii podobnych mechanizmów rozwoju postaw islamofobicznych, co w innych państwach europejskich, które na Półwyspie Iberyjskim dodatkowo są jednak wzmacniane dyskursem kreślącym symboliczną dychotomię między „swoim” i „obcym”, nawiązującym do historycznych archetypów.