Postawy przedsiębiorców pogranicza polsko-niemieckiego wobec Zielonego Ładu i ich działania dostosowawcze do jego wymagań. Przykład Euroregionu Pomerania

Celem artykułu jest określenie poziomu akceptacji Zielonego Ładu i wdrażania ekologicznych rozwiązań przez przedsiębiorstwa z Euroregionu Pomerania. Dla realizacji tego celu wykorzystano wyniki badań ankietowych w ramach projektu POLSMA. Były prowadzone na przełomie lat 2024 i 2025 na próbie 710 przedsiębiorstw: 253 z Polski (województwo zachodniopomorskie) oraz 457 z terenu Niemiec (regiony Wschodnia Brandenburgia i Wschodnia Meklemburgia-Pomorze Przednie). Grupą docelową były mikro oraz małe i średnie przedsiębiorstwa reprezentujące wszystkie branże (ich udział w badaniu wyniósł ponad 95%). Znaczne zróżnicowanie regionalne między przedsiębiorstwami z Niemiec i Polski ogranicza możliwość uogólnienia wyników. Podczas pracy nad tematem badawczym zastosowano różne metody, w tym: studium literatury, indukcję, dedukcję i syntezę, elementy statystki opisowej. Wyniki badań zaprezentowano formie opisowej i graficznej.

Biorąc pod uwagę zróżnicowanie regionalne między polskimi i niemieckimi przedsiębiorstwami, które wskazuje na potrzebę pewnej ostrożności w formułowaniu wniosków można jednak wskazać kilka istotnych ustaleń. W Euroregionie Pomerania występują dwie grupy przedsiębiorstw. Pierwsza z nich obejmuje podmioty akceptujące nową politykę klimatyczną i adaptujące się do niej. Ich właściciele mają większą świadomość wpływu Zielonego Ładu na swoje przedsiębiorstwa i podejmują działania proekologiczne, m.in. w celu poprawy konkurencyjności. Druga grupa to przedsiębiorstwa nieakceptujące Zielonego Ładu, które nie uczestniczą w zielonej transformacji. Ich właściciele deklarują brak lub niedostateczną wiedzą o transformacji energetycznej i regulacjach Zielonego Ładu. Dostrzegają w zielonej transformacji zagrożenie, ogromne obciążenia finansowe i nie wdrażają rozwiązań proekologicznych. Przynależność do poszczególnych grup wiąże się z wielkością przedsiębiorstwa i aktywnością na rynkach zagranicznych. Na akceptację nowej polityki klimatycznej UE negatywnie wpływają: wzrost obciążeń administracyjnych, niestabilność i mała przejrzystość przepisów oraz zasad wsparcia, brak wiedzy w zakresie Zielonego Ładu i jego regulacji, wysokie koszty inwestycji, ograniczone zasoby przedsiębiorstw. Zmniejszenie wskazanych barier prawnych, organizacyjnych i finansowych oraz oddziaływanie na przedsiębiorców za pośrednictwem szkoleń, doradztwa i poprawy komunikacji między rządem a przedsiębiorstwami może zwiększyć akceptację Zielonego Ładu.