Verteidigungsökonomie w Niemczech. Wewnętrzne uwarunkowania konwersji zasobów w zdolności wojskowe

Artykuł analizuje kształtowanie się niemieckiej ekonomiki obronności (Verteidigungsökonomie) po zmianie Ustawy Zasadniczej z 2025 r. i po przejściu Zeitenwende w fazę instytucjonalnego utrwalania. Pod pojęciem ekonomiki obronności rozumie się nie klasyczną gospodarkę wojenną, lecz systemowe powiązanie sił zbrojnych, administracji państwowej, systemu zamówień, przemysłu obronnego, finansów publicznych oraz innowacji technologicznych w celu wytwarzania realnych zdolności wojskowych. Główna teza artykułu brzmi: po 2025 r. niemiecki problem obronny nie polegał już przede wszystkim na braku środków, lecz na ograniczonej zdolności państwa do ich skutecznej konwersji w zdolności wojskowe.

Politycznym punktem odniesienia tej konwersji stała się ambicja uczynienia Bundeswehry najsilniejszą konwencjonalną armią Europy, sformułowana przez kanclerza Friedricha Merza i rozwinięta w planowaniu strategicznym resortu obrony. Konwersja oznacza w tym opracowaniu proces przekształcania środków finansowych, decyzji politycznych, kompetencji administracyjnych, technologii, mocy produkcyjnych i personelu w zdolności militarne. Konwergencja oznacza natomiast zbieganie się. Artykuł dowodzi, że skuteczna konwersja zasobów w zdolności wymaga połączenia trzech logik działania: logiki operacyjnej Bundeswehry, logiki prawno-administracyjnej państwa oraz logiki inwestycyjno-produkcyjnej przemysłu. Jest ona jednak ograniczana przez konstytucyjne i instytucjonalne cechy państwa.