Przegląd Zachodni
Trzecią dekadę XXI wieku determinują doświadczenia, które bardzo głęboko przeobrażają egzystencję jednostek oraz funkcjonowanie społeczeństw, państw i wspólnoty międzynarodowej. Złożony charakter takich problemów przedstawia artykuł o źródłach powodzenia skrajnie populistycznej partii we wschodniej części Niemiec, gdzie zachwianie stabilizacji nakłada się - niemal cztery dekady po zjednoczeniu - na mentalne różnice i ograniczenia Ossis. To po części ciągle konsekwencje okresu podziału i...
Otwierający to wydanie „Przeglądu Zachodniego” artykuł prezentuje dynamikę pomocy świadczonej przez Unię Europejską w pierwszym roku trwającej na Ukrainie wojny, prowadząc do interesujących konkluzji o skuteczności instrumentów prawnych oraz instytucjonalnych wykorzystanych w tym największym od niemal ośmiu dziesięcioleci kryzysie migracyjnym i humanitarnym. Niejednokrotnie traktowana sceptycznie, europejska solidarność zaskoczyła także swoich krytyków, choć przecież nadal nie uwolniła się od...
Pandemia SARS-CoV-2 oraz wszechogarniający kryzys wywołany jej następstwami wpisały się w ciąg doświadczeń, które w ostatnich dekadach przyspieszyły przeobrażenia otaczającej nas rzeczywistości. Codzienność zdominowało zaskoczenie, problemy wymagające natychmiastowych, niestandardowych działań oraz niepewność prognoz rozwoju sytuacji. Przyspieszyły procesy decyzyjne, a okoliczności wymusiły aprobowanie rozwiązań budzących dotąd wątpliwości. Takie sytuacje nie są wolne od kontrowersji i...
Wielopłaszczyznowa ewolucja, jakiej podlegają Niemcy w obecnym wieku znalazła się w punkcie, który może okazać się przełomowy, przesądzą o tym jednak wydarzenia kolejnych lat. Wypowiedziane w pierwszych dniach rosyjskiej agresji na Ukrainę słowa kanclerza Olafa Scholza o epokowym zwrocie - Zeitenwende - czekają na pełne zdefiniowanie w niemieckiej polityce bezpieczeństwa. Równoległym torem toczy się przybierająca w kolejnych wyborach Bundestagu coraz bardziej wyraziste formy zmiana...
Kryzysy – jak doświadczamy w dzisiejszej Europie – to potencjał refleksji, przewartościowań, oczyszczenia, a w końcu wzmocnienia, zmian i rozwoju. Mierzenie się z dramatycznymi wydarzeniami i burzliwymi przewartościowaniami jest sprawdzianem demokracji i porządku światowego. Sprawdzianem w dosłownym znaczeniu, gdy okoliczności wymagają zastosowania praw ustanowionych dla sytuacji nadzwyczajnych, lecz również sprawdzianem motywacji i postaw, gdy chronić trzeba elementarne wartości, jak życie,...
Austria, wiążąca najprostsze skojarzenia z muzyką Straussów czy ośnieżonymi stokami Tyrolu, mimo centralnego usytuowania geograficznego, zdaje się leżeć nieco na uboczu Europy. Przeczy jednak temu wrażeniu zarówno historia tego kraju - przed stuleciami determinującego losy bez mała całego kontynentu, a w ostatnich dziesięcioleciach istotnego ogniwa konfrontacji Wschód-Zachód oraz mozolnego budowania europejskiej jedności - jak i współczesna pozycja państwa umiejętnie wykorzystującego swoje...
Brak precyzji języka publicznych debat i codziennej komunikacji grozi nieporozumieniami, a nawet niezrozumieniem zaprzepaszczającym dialog. Równie istotne jest osadzenie toczonych debat w tradycji i kulturze prawnej, bez czego pojęcia przestają być kluczami do rozumienia i formowania rzeczywistości, a stają się wytrychami na usługach demagogów. Powrót do podstawowych pojęć jest zatem potrzebny każdemu pokoleniu, konfrontowanemu z tak szybko zmieniającymi się realiami ustrojowymi,...
Kondycja współczesnej Europy jest nierozłącznie związana z kolejnymi przesileniami, które korygują ścieżki przemian politycznych, czasem zasadniczo wpływają na koniunkturę gospodarczą, modelują życie społeczne i znajdują odzwierciedlenie w kulturze, życiu intelektualnym i duchowym. Jak zauważa autor zamieszczonego w prezentowanym wydaniu kwartalnika Instytutu Zachodniego artykułu o aksjologicznych sporach o Europę, pojęcie kryzysu, silnie utożsamiane ze Starym Kontynentem przynajmniej od...
Analizowane przez autorów tomu 2/2021 „Przeglądu Zachodniego” przykłady przywództwa sięgają zarówno kontekstów historycznych, jak i współczesnych; traktują o liderach, ale konfrontują ich role ze zbiorowymi wyobrażeniami, oczekiwaniami, a także mitami. Zaufanie, jakim darzony był Prymas Stefan Wyszyński, stanowiło sumę jego wybitnej osobowości oraz warunków działalności Kościoła w Polsce Ludowej. Przykład prezydenta Gdyni pokazuje, że nawet tak narażona na surowy osąd elektoratu funkcja, jaką...
Współczesna Republika Federalna Niemiec to bez wątpienia państwo o ugruntowanej randze globalnego gracza. Nawiązują do tego opracowania otwierające wydanie 1/2021 „Przeglądu Zachodniego”. Kolejne, uporządkowane chronologicznie opracowania wracają do dziejów okupacji na ziemiach polskich, migracji wywołanych następstwami wojny – również sprawy powrotu niemieckich jeńców wojennych z ZSRR, jak i dekady późniejszych dylematów i kryzysów związanych z niełatwym polsko-niemieckim sąsiedztwem czasów...
